Thứ Năm, 24 tháng 5, 2012

Nhận biết bé bị suy dinh dưỡng

Ảnh minh họa: sheknows.com
Ảnh minh họa: Sheknows.com
Trẻ từ một tuổi trở lên, bình thường sẽ có số đo vòng tròn cánh tay lớn hơn 13cm. Nếu bé bị suy dinh dưỡng do thiếu protein thì cơ cánh tay bị teo nên đường kính vòng cánh tay sẽ nhỏ hơn 13.
Suy dinh dưỡng là hậu quả của một thời gian dài trẻ không được ăn đầy đủ thức ăn cấu tạo cơ thể, đó là chất protein (là chất có nhiều trong thịt, cá, trứng, sữa, tôm, cua, lươn, ốc, ếch...). Bệnh thường gặp ở những trẻ trong giai đoạn cai sữa mẹ, hoặc giai đoạn trẻ bắt đầu ăn bổ sung (ăn dặm) bằng những thức ăn bằng gạo, ngô, đường... mà thiếu đi loại thức ăn có chứa protein.
Dấu hiệu chính của chứng bệnh này là teo các nhóm cơ nên người ta căn cứ vào sự phát triển của các nhóm cơ để phát hiện và đánh giá tình trạng suy dinh dưỡng (trẻ từ 1 tuổi trở lên, bình thường sẽ có số đo vòng tròn cánh tay lớn hơn 13cm).
Nếu trẻ bị suy dinh dưỡng do thiếu protein thì cơ cánh tay bị teo nên đường kính vòng cánh tay sẽ nhỏ hơn 13cm. Trường hợp suy dinh dưỡng thể nặng thì đường kính vòng tròn cánh tay giảm xuống dưới 12cm.
Ngoài các dấu hiệu chính như trên, trẻ em suy dinh dưỡng do thiếu protein còn bị biến màu da và màu tóc. Nhóm cơ ở cánh tay, ở đùi, ở cẳng chân bị teo. Có các vết trợt loét trên da... Bộ mặt trẻ trông có vẻ bụ bẫm vì bị phù nhưng nét mặt trẻ trông sầu não, rất đáng thương.
Nếu phát hiện sớm dấu hiệu suy dinh dưỡng do thiếu protein thì việc cần làm đầu tiên là tăng cường protein trong chế độ ăn của trẻ bằng cách cho trẻ ăn nhiều bữa trong ngày, mỗi bữa đều có cá, thịt, trứng, sữa... Đồng thời đưa trẻ đến cơ sở y tế để được khám, xác định mức độ suy dinh dưỡng để có cách điều trị thích hợp.


Mọi thông thi về chăm sóc bé biếng ăn các mẹ có thể tham khảo ở web www.biengan.org và www.bekhoebengoan.com.vn để biết thêm thông tin hoặc gọi về số 0904 855 135 , 043 661 7869 để gặp trực tiếp chuyên gia tư vấn.

Dấu hiệu bé suy dinh dưỡng thời kỳ đầu

 Những dấu hiệu trẻ bị suy dinh dưỡng thời kỳ đầu:

- Trẻ phản ứng chậm, mặt dại nhợt nhạt là biểu hiện cơ thể thiếu protein và sắt.

Giải pháp: Thường xuyên cho bé ăn đồ biển, thịt lạc, các sản phẩm từ sữa, tiết gà vịt, lòng đỏ trứng gà và những thực phẩm chứa protein cao.

- Bé bồn chồn lo lắng, nhút nhát lo sợ, khi ngủ hay giật mình khóc, viêm khóe miệng là biểu hiện cơ thể thiếu vitamin B.

Giải pháp: Bổ sung các thức ăn chế biến từ đậu, gan gà vịt, hạnh đào, rau xanh, bột yến mạch, khoai tây, những thực phẩm chứa vitamin B.

- Hành vi chênh lệch với tuổi, so với bé cùng lứa tuổi còn non là biểu hiện cơ thể thiếu axit amin.

Giải pháp: Tăng cường thực phẩm chứa protein trong thành phần ăn của trẻ như thịt lạc lợn, thịt bò, gà vịt, đậu, trứng, sữa.

- Nghiến răng vào ban đêm, rụng tóc sau gáy, dễ tỉnh ngủ, ra mồ hôi trộm là những dấu hiện thiếu sắt.

Giải pháp: Cho bé ăn rau xanh, sản phẩm từ sữa, ruốc cá, tôm…

- Trẻ thích ăn giấy, đất, bùn và những thứ kỳ dị khác được gọi là hiện tượng “pica”. Nhiều hoặc thiếu sắt, kẽm, mangan...và các chất liên quan đến nguyên tố vi lượng.

Giải pháp: Cho bé ăn những thực phẩm có chứa hàm lượng kẽm và mangan cao như: rong biển, lạc, mộc nhĩ, nấm, hay thịt gia cầm và đồ hải sản.

- Mặt bé xuất hiện “vẩy phấn”, do da khô có những vết ban màu nhạt biến đổi thành, thực tế đây là một loại bệnh về da gọi là “bệnh vẩy phấn đơn thuần”, do thiếu nguyên tố vi lượng, vitamin, là biểu hiện của suy dinh dưỡng thời kỳ đầu.

Giải pháp: Bổ sung rau xanh, các loại hạt, táo, quýt ngọt, kiwi, nho…cho bé

- Trẻ quá béo cũng là một loại suy dinh dưỡng, do thói quen ăn uống không tốt hay kén ăn, khiến quá trình hấp thụ “vi chất dinh dưỡng” (chủ yếu gồm vitamin B6, B12, niaxin, kẽm, sắt…) không đầy đủ.

Giải pháp:  Khắc phục thói quen kén ăn của bé, tăng cường hoạt động thể chất.

Chỉ tiêu suy dinh dưỡng:

- Mức độ suy dinh dưỡng I: Trọng lượng cơ thể giảm 15-25%, giảm độ dày của mỡ dưới da bụng giảm từ 0,4-0,8 cm, cơ bắp không săn chắc, sắc mặt bình thường hoặc hơi tái.

- Mức độ suy dinh dưỡng : Trọng lượng cơ thể giảm 26-40%, độ dày của mỡ dưới da bụng gần như biến mất <0,4cm, da đàn hồi kém, mặt nhợt nhạt, trầm cảm hay lo âu, không ăn.

- Mức độ suy dinh dưỡng : Trọng lượng cơ thể giảm >40%, cơ bắp lỏng rõ rệt, mỡ dưới da bụng biến mất, bắp thịt gầy teo đi, hay ủ rũ, phản ứng chậm chạp, hay cáu gắt, không ăn.

Mọi thông thi về chăm sóc bé biếng ăn các mẹ có thể tham khảo ở web www.biengan.org và www.bekhoebengoan.com.vn để biết thêm thông tin hoặc gọi về số 0904 855 135 , 043 661 7869 để gặp trực tiếp chuyên gia tư vấn.

Thứ Năm, 17 tháng 5, 2012

Lạm dụng thuốc cho trẻ biếng ăn - rất nguy hiểm !


Lạm dụng thuốc cho trẻ biếng ăn - rất nguy hiểm !
Thấy con biếng ăn, thay vì đưa con đến bác sĩ khám để tìm ra nguyên nhân thì không ít bà mẹ đã tự mua thuốc kích thích ăn cho con dùng. Theo PGS.TS.DS. Nguyễn Hữu Đức – giảng viên Trường Đại học Y Dược TP.HCM, một số loại thuốc hiện đang được dùng để kích thích trẻ ăn và làm tăng cân rất nguy hiểm với nhiều tác dụng phụ...

Biếng ăn là…tìm tới thuốc!

Khoảng gần 3 tháng nay, mỗi lần cho bé Nguyễn Hà Minh A. ăn, chị Trần Thanh N. cùng chồng phải nghĩ ra đủ trò để mong con ăn hết chén cơm. Và phải mất cả 3 - 4 tiếng đồng hồ, bé A. mới ăn hết. Không những thế, trong thời gian gần đây, con chị Thanh N. cũng rất ít uống sữa và ăn trái cây. Trong khi đó, trước đây bé rất thích uống sữa, mỗi ngày ngoài 3 bình sữa bột, Minh A. còn uống thêm sữa tươi. Còn trái cây thì bé không trừ một loại nào, ăn bao nhiêu cũng được. Nên khi thấy con ăn uống kém chị đã rất lo sợ. “Than phiền với bạn tôi thì được chị cho biết con chị cũng biếng ăn đi khám một bác sĩ nhi và bác sĩ đã cho thuốc Peritol để kích thích trẻ ăn. Nghe lời chị, tôi mua cho con dùng. Sau khi dùng thuốc thấy con ăn ngon trở lại và mập lên thấy rõ, da dẻ lại hồng hào. Nhưng hễ ngưng thuốc là bé biếng ăn trở lại”, chị N. kể lại.

Khi trẻ biếng ăn cần đưa trẻ tới khám tại BS. chuyên khoa.
Việc dùng thuốc để kích thích trẻ ăn lâu nay vẫn được nhiều phụ huynh sử dụng. Và điều đáng quan tâm là chỉ một số phụ huynh tự ý mua thuốc do nghe theo lời mách bảo của người quen, còn lại là được chính các bác sĩ kê toa. Do là thuốc được bác sĩ kê toa và bán nên các bậc phụ huynh cứ tin tưởng cho con sử dụng trong một thời gian dài mà không hề nghĩ tới tác hại của nó. Sở Y tế TP.HCM đã từng thanh tra và phát hiện phòng mạch của vợ chồng bác sĩ nhi đã kê và bán thuốc tăng trọng cho trẻ uống khi phụ huynh đưa trẻ tới khám bệnh tại đây. Khi vụ việc được đăng tải trên báo thì các bậc phụ huynh mới tá hỏa vì hậu quả là con họ đã “lãnh đủ”. Bà Nguyễn Như Ng. đã phát hoảng khi vì thương đứa cháu ngoại 2 tuổi ở Mỹ còi cọc, biếng ăn mà mỗi tháng bà đều tới phòng mạch của vợ chồng bác sĩ này để mua thuốc với số tiền 2 triệu đồng gửi qua cho cháu uống. Cứ hết thuốc là bé lại chẳng chịu ăn nên bà đã mua thuốc ở đây hơn 1 năm trời cho tới ngày biết được phòng mạch của bác sĩ này bán thuốc tăng trọng qua thông tin trên báo.

Rất nguy hiểm

PGS. TS. Nguyễn Hữu Đức đã phải nhấn mạnh như vậy khi nói về vấn đề này. Theo ông, thuốc - chính nó là độc chất, nếu sử dụng đúng thì nó là thuốc còn nếu sử dụng sai là độc chất. Người thường sử dụng đã phải rất thận trọng, riêng với trẻ em, người già, phụ nữ mang thai và cho con bú lại càng cẩn trọng hơn. Trẻ em do chưa phát triển hoàn chỉnh nên khi dùng thuốc sai thì hậu quả khó lường. Riêng về một số thuốc kích thích ăn và làm tăng trọng dùng cho trẻ rất có hại. Loại thuốc này không hề có tác dụng trị chán ăn mà chỉ giữ nước, tạo béo giả tạo. Thực chất đây là loại đông dược giả mạo được trộn từ thuốc gây thèm ăn với thuốc ngủ. Khi ngưng thuốc trẻ sẽ biếng ăn trở lại và đặc biệt thuốc gây nhiều tác dụng phụ nếu sử dụng kéo dài như bị táo bón, gây khô miệng, khó tiểu tiện và ảnh hưởng đến hệ thần kinh trung ương.

Theo thống kê của Bệnh viện Nhi Đồng 1, TP.HCM mỗi tháng có hơn 3.000 trẻ đến khám và tư vấn dinh dưỡng thì có đến 70% trẻ đến khám do biếng ăn. Nhiều bậc cha mẹ đã không nghe lời khuyên của bác sĩ mà tự ý ra ngoài mua thuốc cho con uống hoặc đi đến những phòng mạch không chuyên khoa. Hậu quả là con không lớn mà còn bị phù và mắc một số bệnh lý nội khoa khác. BS.CKII. Nguyễn Thị Hoa - Trưởng khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện này cho biết, trong y học không có tên thuốc nào dùng trị biếng ăn cho trẻ. Một số thuốc kích thích ăn có tác dụng gây thèm ăn nhưng khi ngưng thuốc thì trẻ lại biếng ăn như cũ. Nếu sử dụng thuốc trong thời gian dài và không đúng chỉ định của bác sĩ chuyên khoa sẽ nguy hiểm. Biếng ăn ở trẻ thường có nhiều nguyên nhân như do khẩu vị không hợp; bị bệnh nhiễm trùng; thay đổi môi trường hoặc tình trạng sức khỏe; biếng ăn do thiếu chất dinh dưỡng… Nên khi thấy trẻ biếng ăn thì cần đưa trẻ đi khám chuyên khoa dinh dưỡng để tìm ra nguyên nhân và cách điều trị tốt nhất. Tuyệt đối không tự động mua thuốc trị biếng ăn cho trẻ dùng.

TT - Theo số liệu của Trung tâm Dinh dưỡng TP.HCM, có khoảng 30 - 40% trẻ 2 - 3 tuổi biếng ăn. Đa số trẻ biếng ăn là do cha mẹ thiếu kiến thức chăm sóc trẻ, cách cho trẻ ăn và làm thức ăn cho trẻ. “Ở nhiều gia đình, bữa ăn của trẻ trở thành một cuộc chiến triền miên mà các bên đều bị thương tổn” - bác sĩ Nguyễn Thị Kim Hưng - giám đốc Trung tâm Dinh dưỡng TP.HCM - đã mở đầu buổi trao đổi với Tuổi Trẻ như vậy.


* Thưa bác sĩ, vì sao trẻ lại biếng ăn?

- Nguyên nhân trẻ biếng ăn rất phức tạp, đa dạng và có nhiều. Tuy nhiên, có một số nguyên nhân cơ bản sau: trẻ biếng ăn do nguyên nhân tâm lý xã hội; do bệnh lý (trẻ sắp bệnh, đang bệnh, vừa bệnh xong; do bị trào ngược, bị sứt môi chẻ vòm ăn uống khó khăn); do trẻ thiếu sắt, kẽm, lysin; cũng có khi do biếng ăn bẩm sinh; do chế độ ăn không hợp lý, đơn điệu quá; biếng ăn do... cha mẹ (cha mẹ nghĩ là trẻ biếng ăn chứ thật sự trẻ không biếng ăn, hoặc thấy con mình nhẹ ký, ăn ít hơn con hàng xóm thì lo lắng và ép con ăn).

Trong các nguyên nhân trên, nguyên nhân tâm lý xã hội là quan trọng nhất, thường gặp nhất. Do cuộc sống hiện quá nhiều căng thẳng, nhiều bậc cha mẹ đi làm, bận bịu suốt ngày, ít có thời gian dành cho con cái khiến trẻ bị thiếu tình thương và điều này có thể khiến trẻ bị biếng ăn. 

Cần lưu ý rằng nếu ăn uống là vui vẻ, sẽ là thời điểm hấp dẫn, là cơ hội giao tiếp sẽ giúp hình thành những thói quen ăn uống tốt sau này cho trẻ. Còn nếu ăn uống là chuyện gì đó lạnh nhạt, là bạo lực, là dụ dỗ mua chuộc, dọa dẫm... thì trẻ không thể ăn ngon miệng được. Thường người lớn giở đủ trò với đứa trẻ để ép buộc nó ăn mà không biết rằng tuy trẻ chưa biết nói hoặc không nói ra, nhưng trẻ cảm nhận được hết những thái độ và hành vi này của các bậc cha mẹ. 

Đó là những nguyên nhân về mặt tâm lý xã hội tạo nên hành vi ăn uống sai lệch ở trẻ. Khi thói quen ăn uống này kéo dài thì bé bắt đầu thiếu chất, mà khi thiếu chất thì càng làm tăng sự biếng ăn. Từ biếng ăn trẻ dễ rơi vào suy dinh dưỡng. Từ suy dinh dưỡng trẻ lại dễ bị bệnh, mà khi bệnh lại tiếp tục biếng ăn hơn nữa. 

* Hiện nay có thuốc gì để tăng cân cho trẻ không, thưa bác sĩ?

- Đến nay các chuyên gia về dinh dưỡng trên thế giới vẫn nói rằng ai tìm được thuốc thật sự chống biếng ăn sẽ trao giải Nobel cho người đó. Những thuốc mà ai đó đang dùng cho trẻ không phải là thuốc chống biếng ăn. 



Thuốc “mập” là thuốc gì?


Thuốc “mập” đầu tiên là thuốc chống viêm glucocorticoid, gọi tắt là corticoid. Thuốc corticoid gồm nhiều thuốc: dexamethason (gọi nôm na là “đềxa” hay thuốc “hạt dưa”), prednison, prednisolon... Về phương diện chữa bệnh, corticoid là thuốc dùng để chống viêm, giảm đau, trị các bệnh xương khớp, các bệnh tự miễn... chứ không bao giờ được sử dụng làm cho mập. Chính cơ thể có vẻ như mập ra và tăng trọng khi uống thuốc này liên tục và kéo dài - mà một số người tưởng là béo tốt - là biểu hiện một tác dụng phụ nguy hiểm của thuốc. Ngoài tác dụng phụ gây béo phì, thuốc còn có một số tác dụng phụ nguy hiểm khác..

Thuốc “mập” thứ hai thường được dùng là cyproheptadin. Đây là thuốc kháng histamin trị dị ứng, có thêm tác dụng kích thích sự thèm ăn. Thuốc này có tác dụng gián tiếp trị chứng chán ăn, làm cho người dùng thuốc ăn nhiều hơn. Tuy nhiên, cyproheptadin chỉ kích thích sự thèm ăn tạm thời (khi đang dùng thuốc thì ăn ngon miệng, lúc ngưng sẽ chán ăn trở lại) và có nhiều tác dụng phụ: gây buồn ngủ, không dùng cho phụ nữ có thai, đang cho con bú, trẻ em dưới 2 tuổi, người già suy nhược, người bị tăng nhãn áp, u tuyến tiền liệt, loét tá tràng. Đối với trẻ em, thuốc có thể gây cơn co giật. 

Đặc biệt, cần lưu ý thêm về thuốc “đông y” giả mạo rất thường hay trộn tân dược corticoid, cyproheptadin để tạo ra tác dụng trước mắt: ăn được, ngủ được, mập ra, nếu có đau nhức là giảm đau nhức ngay. Các thuốc này thường được quảng cáo chủ trị “mát huyết, trị gầy yếu, thiếu máu, biếng ăn, mất ngủ...” nhưng lâu ngày không sao lường hết được tác hại cho sức khỏe.



Mọi thông thi về chăm sóc bé biếng ăn các mẹ có thể tham khảo ở web www.biengan.org và www.bekhoebengoan.com.vn để biết thêm thông tin hoặc gọi về số 0904 855 135 , 043 661 7869 để gặp trực tiếp chuyên gia tư vấn.
 

Làm gì khi bé chậm tăng cân?

thiet ke web Làm gì khi bé chậm tăng cân?
Đó là thắc mắc hay được "lặp lại" nhất ở các phòng khám dinh dưỡng trẻ em. Nhiều khi cân, đo so với tuổi thì phát hiện là bé đã "trên trung bình" rất nhiều rồi... mà cha mẹ vẫn cứ thấy là sao tháng này cháu không lên được "lạng" nào, biếng ăn quá?
Bác sĩ phải trấn an là không cần nhồi nhét nữa, từ 12 tháng tuổi trở lên, bé sẽ tăng cân chậm lại, mỗi tháng chỉ tăng có 200g thôi. Hơn nữa:
Khi bệnh (sốt, viêm họng, lở miệng hay đau răng...), trẻ có thể biếng ăn, bạn nên cho bé ăn thức ăn lỏng, dễ nuốt như: sữa, cháo, súp, yaourt,... thậm chí cho ăn kem cũng được.
Bé sẽ ăn ngon bằng vị giác, bằng tai, bằng mắt, khi được bốc, đưa lên miệng lưỡi. Khi có răng thì cần tạo điều kiện cho bé tập nhai. Có nhai mới tiết ra nước miếng, ăn càng ngon thêm.
Bao tử trẻ còn nhỏ, mỗi bữa bạn chỉ nên cho bé ăn từ 1/2 cho đến 1 chén (khoảng 200ml), chỉ nên cho ăn từng lượng nhỏ, trông đỡ ngán. Thức ăn cần trông "ngon mắt" để bé cảm thấy "muốn nhai".
Sữa mẹ mấy tháng đầu chỉ cho 67kcal/100ml và chỉ đáp ứng đủ nhu cầu tăng trưởng của bé từ 0-6 tháng. Vì vậy từ 6 tháng cần cho cháu ăn dặm thêm bột gồm 4 nhóm: thịt cá, rau, dầu, tinh bột. Dầu bổ sung vào bột sẽ bảo đảm việc cung cấp đủ nhu cầu năng lượng của bé. Bước đầu nên tập cho bé quen với dạng sệt của thức ăn nghiền nhuyễn. Khi có nhiều răng, bé có thể ăn đặc hơn: 9 tháng với 2-3 răng, nên bạn có thể xay nhỏ thức ăn như rau, thịt, cá...; đến tuổi lên 2, lên 3 đủ 20 răng sữa thì nên cắt "hạt lựu" các thức ăn để tập nhai.
Tính đa dạng cũng rất cần để tránh chán ăn: trẻ em dễ chấp nhận ăn riêng từng thức ăn như: trái cây, bánh quy, yaourt, cháo,... nhưng chóng chán những hỗn hợp thức ăn.
Khuyến khích tính chủ động trong ăn uống: thay vì "kè kè" theo sau bé để đút, nên bày cho bé trò "tự xúc ăn" xem bàn tay bé có khéo cầm muỗng, hàm bé nhai có giống bố, mẹ không? Khi bé làm được điều gì tốt bạn nhớ khen, bé sẽ rất thích, trở nên tự tin và tiếp tục thực hiện, thành thói quen.
Muốn bé mau tăng cân nên đáp ứng 3 nhu cầu chính yếu: ăn, ngủ, vận động - bổ sung cho nhau chứ không thay thế nhau.
Bạn cũng cần tạo điều kiện cho bé chơi, vận động ngoài trời ít nhất 30 phút mỗi ngày. Sẽ chẳng có bé nào đến bữa lại không đói, đến giấc lại không ngủ nếu bé được vận động đầy đủ. Ăn được ngủ được chắc chắn bé sẽ lên cân "đều đều".

Mọi thông thi về chăm sóc bé biếng ăn các mẹ có thể tham khảo ở web www.biengan.org và www.bekhoebengoan.com.vn để biết thêm thông tin hoặc gọi về số 0904 855 135 , 043 661 7869 để gặp trực tiếp chuyên gia tư vấn.
 

Những cách ăn uống có lợi cho trẻ

Những cách ăn uống có lợi cho trẻ
Ăn uống là một việc quan trọng nhất trong cuộc sống hàng ngày, đặc biệt là với trẻ em.
Vậy ăn như thế nào để có lợi cho sức khỏe và tạo thói quen tốt ở trẻ? Dưới đây là 17 cách ăn uống vừa có lợi cho sức khỏe, lại tạo thói quen tốt mà bạn và con cái có thể áp dụng:
1. Tạo không khí vui vẻ trong khi ăn, là mấu chốt quyết định trẻ ăn uống có ngon miệng hay không. Không nên thường xuyên ép con ăn hoặc trách mắng trẻ trong khi ăn.
2. Thường xuyên thay đổi khẩu vị để trẻ thấy ngày nào cũng có món ăn mới lạ.
3. Cho trẻ cùng tham gia nấu nướng; bởi khi được tham gia, trẻ sẽ thích ăn những món do mình tự chế biến.
4. Không nên ép bé ăn nếu bé chưa đói. Nếu bé không thích ăn một món ăn nào đó, có thể chỉ là tạm thời; cách một thời gian lại cho bé ăn thử xem sao.
5. Nếu bé không thích loại thức ăn nào đó, có thể chọn một loại thức ăn có thành phần dinh dưỡng tương tự để thay thế.
6. Có người lớn hướng dẫn chỉ bảo, nếu không trẻ sẽ ăn uống một cách tùy tiện, thấy thứ gì ngon miệng thì ăn nhiều, những thứ khác dù dinh dưỡng phong phú trẻ cũng không muốn ăn, hoặc vừa ăn vừa chơi.
7. Thông qua thức ăn để bảo đảm nguồn dinh dưỡng cho trẻ. Hàng ngày có thể cho trẻ ăn 10 đến 15 loại thức ăn.
8. Dạy con thói quen ăn chậm: “Ăn một miếng nhai 30 lần, một bữa cơm phải ăn trong nửa tiếng”, cách ăn này rất có lợi cho việc bảo vệ não, giảm béo, làm đẹp và phòng chống ung thư.
9. Ăn rau, hoa quả là chính, thịt cá là phụ. Đây là biện pháp rất tốt để phòng chống bệnh tật.
10. Bữa ăn sáng là “chìa khóa của trí tuệ” đối với trẻ em và cả người lớn.
11. Ăn thanh đạm là biện pháp bảo vệ sức khỏe chủ yếu của bạn cũng như con cái, bao gồm ăn ít muối, ít đường, ít dầu mỡ…
12. Món ăn được chế biến từ thực phẩm tươi sống là tốt nhất, không nên ăn những thức ăn thừa và không được tươi.
13. Ăn uống phải giữ vệ sinh. Trước khi ăn phải rửa tay. Hạn chế việc ăn thức ăn sống.
14. Cho trẻ ăn uống chừng mực trong thời kỳ dậy thì. Nên ăn có giờ giấc, lâu ngày hình thành thói quen tốt, đây là yêu cầu của đồng hồ sinh học trong cơ thể.
15. Quy định cho bé phải ăn hết phần cơm của mình. Nếu bé ăn không hết, một lúc sau bé đói bụng cũng không nên cho bé ăn vặt.
16. Không “thuê” con ăn cơm bằng phần thưởng. Người lớn phải chú ý hướng dẫn cho con những cử chỉ, động tác trong khi ăn uống như thế nào là lịch sự.
17. Không cho bé ăn vặt suốt ngày, nhất là những thức ăn không có lợi cho sức khỏe.


Mọi thông thi về chăm sóc bé biếng ăn các mẹ có thể tham khảo ở web www.biengan.org và www.bekhoebengoan.com.vn để biết thêm thông tin hoặc gọi về số 0904 855 135 , 043 661 7869 để gặp trực tiếp chuyên gia tư vấn.
 

Xử trí khi trẻ biếng ăn


TT - Biếng ăn là tình trạng thường gặp ở trẻ em và là nỗi khổ của cha mẹ. Khắc phục tình trạng biếng ăn có khi rất dễ, cũng có khi rất khó, đòi hỏi cả gia đình, nhà trường và bác sĩ cùng phối hợp. Bài viết dưới đây đề cập đến những nguyên nhân thường gặp nhất và hướng xử trí phù hợp.




Các cô bảo mẫu dỗ dành đút cho các bé từng muỗng cháo -Ảnh: N.C.T.


1. Biếng ăn do tâm lý:
Là nguyên nhân thường gặp, do cha mẹ không hiểu tâm lý trẻ. Có thể do:
- Trẻ bị ép bú sữa bình trong khi chỉ thích bú mẹ.
- Trẻ có cảm giác bị bỏ rơi: mẹ đi làm, để trẻ cho người khác chăm sóc, cho ăn.
- Trẻ bị ép phải mang khăn ăn, phải ngồi một chỗ từ đầu đến cuối bữa ăn, trong khi trẻ thích vừa ăn vừa chơi.
- Trẻ bị quy định phải ăn hết phần ăn của mình trong một thời gian cố định (vì cha mẹ sợ đi làm trễ).
- Không khí bữa ăn căng thẳng.
- Cha mẹ cho thuốc vào thức ăn, vào sữa.
Cách xử trí:
Cha mẹ cần bình tĩnh và kiên nhẫn tìm hiểu vì sao trẻ không chịu ăn. Cần tránh các hành vi ép buộc như đè trẻ ra đổ thức ăn, bóp mũi, đánh cho khóc để trẻ nuốt... Nếu mẹ phải đi làm, hãy thu xếp hết công việc cần làm ở cơ quan, khi về nhà dành cho trẻ càng nhiều thời gian càng tốt để trẻ không có cảm giác bị bỏ rơi. Nếu trẻ không chịu bú bình, hãy cho trẻ bú mẹ và lúc mẹ đi làm, người nhà sẽ cho trẻ uống sữa bằng ly, muỗng. Nếu tình trạng căng thẳng giữa người chăm sóc và trẻ đã xảy ra quá lâu, cha mẹ nên đổi người cho trẻ ăn hoặc thay đổi môi trường bằng cách gửi trẻ đi nhà trẻ.
Khi trẻ bệnh, nếu trẻ khó uống thuốc, cha mẹ hãy trình bày với bác sĩ để được cho thuốc dễ uống, không nên cho thuốc vào thức ăn đánh lừa trẻ.
Hãy cho trẻ ăn một cách thoải mái, bột, sữa có thể dính vào áo một chút cũng không sao.
2. Biếng ăn do chế biến thức ăn và thời gian chuyển tiếp chế độ ăn không phù hợp với lứa tuổi của trẻ:
Do cách chế biến:
- Hầm khoai tây, cà rốt, củ dền, đậu, thịt..., xay nhuyễn và cho trẻ ăn hết ngày này qua tháng nọ gây cảm giác ngán ăn.
- Chỉ cho trẻ ăn nước rau, nước thịt, không ăn cái; cho trẻ ăn thức ăn xay nhuyễn kéo dài đến 2, 3 tuổi, làm trẻ vừa chán thức ăn xay, lại vừa không biết ăn các thức ăn lợn cợn, đa dạng khác; chất và lượng trong chén bột hoặc chén cháo không đủ... lâu ngày dẫn đến thiếu các chất dinh dưỡng gây biếng ăn.
- Pha bột vào sữa, pha sữa đặc hơn so với hướng dẫn, pha sữa bằng nước cháo hoặc nước hầm đậu, hầm xương... đều làm trẻ khó tiêu hóa dẫn đến biếng ăn.
- Pha bột quá đặc khi trẻ mới tập ăn giặm.
Thời gian chuyển tiếp chế độ ăn không phù hợp:
- Ăn giặm quá sớm, trước khi trẻ tròn 6 tháng.
- Ăn quá nhiều bữa so với tháng tuổi.
- Ðộ đặc của chén bột không phù hợp với lứa tuổi của trẻ.
- Ăn cơm quá sớm, trong khi răng trẻ chưa đủ để nhai cơm.
Cách xử trí:
Hãy cho trẻ ăn như trong bảng và chế biến thức ăn đúng cách, đủ chất.
3. Biếng ăn do bệnh:
Các bệnh lý thường gây biếng ăn cho trẻ là: Suy dinh dưỡng, thiếu vi chất dinh dưỡng, nhiễm giun đũa, nhiễm trùng đường hô hấp (viêm họng, viêm amiđan, viêm phế quản, viêm phổi), nhiễm siêu vi, bệnh lý của răng miệng, tình trạng rối loạn hoặc nhiễm trùng đường tiêu hóa.
Cách xử trí:
- Bổ sung các vi chất dinh dưỡng mà trẻ thiếu.
- Ðiều trị suy dinh dưỡng.
- Xổ giun định kỳ mỗi sáu tháng.
- Giữ gìn vệ sinh răng miệng ngay khi trẻ còn nhỏ.
- Ðiều trị bệnh theo toa bác sĩ, không tự mua thuốc cho trẻ uống.
4. Biếng ăn sinh lý:
Trẻ vẫn khỏe mạnh nhưng tự nhiên ăn ít đi trong vài ngày đến vài tuần. Các thời điểm này thường trùng với những lúc trẻ biết lật, biết ngồi, biết đứng, biết đi, mọc răng... Sau đó trẻ ăn uống lại bình thường.
Cách xử trí:
Cha mẹ không nên nóng lòng, hãy kiên nhẫn cho trẻ ăn từng bữa nhỏ, thay đổi các món ăn lạ... chờ trẻ ngon miệng lại.
5. Biếng ăn do thuốc:
- Kháng sinh: làm rối loạn hệ vi khuẩn đường ruột, dẫn đến giảm quá trình lên men thức ăn gây chậm tiêu và không có cảm giác đói.
- Sử dụng các thuốc chống dị ứng có tác dụng phụ gây cảm giác thèm ăn như ciproheptadin (biệt dược: peritol, periactin,...), hoặc những loại thuốc bổ có chứa ciproheptadin: tình trạng biếng ăn sẽ tăng ngay sau khi ngừng thuốc.
Cách xử trí:
- Sử dụng các men vi sinh cấy lại vi khuẩn đường ruột hoặc cho trẻ
ăn sữa chua sau khi trẻ điều trị bệnh bằng kháng sinh.
- Tránh sử dụng kháng sinh bừa bãi.
- Tránh sử dụng Ciproheptadine.
6. Biếng ăn bẩm sinh:
Có khoảng dưới 5% trẻ sinh ra chỉ ngủ, chỉ chơi không bao giờ đòi bú.
Cách xử trí:
Ðối với các trẻ không đòi ăn bao giờ, ba mẹ phải chủ động cho trẻ ăn theo sự hướng dẫn và theo dõi của bác sĩ dinh dưỡng.


Tháng tuổi
Chế độ ăn đúng trong ngày
0-6 tháng
Bú mẹ hoàn toàn, nhiều lần theo yêu cầu của trẻ
7 tháng  
Bú mẹ nhiều lần  Ăn giặm bột loãng 5% (sệt hơn sữa một chút), một bữa/ngày, ăn từ ít tới nhiều, từ loãng đến đặc
8-9 tháng
Bú mẹ nhiều lần  Hai chén bột (hoặc cháo) sệt (10%), đủ bốn nhóm thực phẩm
10-12 tháng
Bú mẹ ít nhất 3-4 lần  Ba chén bột (cháo) đặc, đủ bốn nhóm thực phẩm
12-24 tháng
Ba đến bốn chén cháo đặc hoặc cơm xay, đủ bốn nhóm thực phẩm  Sữa mẹ vẫn rất cần cho trẻ: bú mẹ ít nhất ba lần
2- 5 tuổi
Ăn ba bữa chính cùng gia đình, thức ăn đa dạng, đủ bốn nhóm thực phẩm  Ăn thêm 2-3 bữa phụ bằng khoai, chuối, sữa, chè, sữa chua...
 


Mọi thông thi về chăm sóc bé biếng ăn các mẹ có thể tham khảo ở web www.biengan.orgwww.bekhoebengoan.com.vn để biết thêm thông tin hoặc gọi về số 0904 855 135 , 043 661 7869 để gặp trực tiếp chuyên gia tư vấn.
 

Thứ Ba, 15 tháng 5, 2012

Chuyện ăn, ngủ và bệnh của trẻ con

Chuyện đau ốm: Sao con tôi cứ đau ốm liên miên?
Trong suốt 2 năm đầu đời, khi hệ miễn dịch phát triển chưa đầy đủ, đa số trẻ em đều nhiễm ít nhất 3 chứng bệnh đường hô hấp và một vài dạng nhiễm trùng đường ruột gây tiêu chảy. Bạn có thể giảm tần suất và mức độ của bệnh bằng những cách sau:





Chuyện ăn, ngủ và bệnh của trẻ con (P.2), 0-1 tuổi, Làm mẹ, be bi om, tre bi om, giup be ngu ngon, de tre ngu ngon, giac ngu cua be, con ngu ngon, lam me, nuoi con khoe
Trong những năm đầu đời, trẻ rất dễ nhiễm bệnh. (Ảnh minh họa).

- Cho bú, cho bú, cho bú! Cho con bú sữa mẹ càng lâu càng tốt. các em bé được nuôi bằng sữa mẹ ít bị cảm lạnh, nhiễm trùng tai và bệnh đường ruột hơn, và khi mắc bệnh cũng bị nhẹ hơn.
- Hút mũi. Hãy giữ cho mũi của bé sạch và thông thoáng. Nếu bé bị nghẹt mũi, hãy nhỏ ngay nước muối loãng vào mũi bé, sau đó dùng dụng cụ hút mũi để hút – cả 2 thứ này đều có bán tại các nhà thuốc. Hãy làm thường xuyên nếu cần.
- Xông hơi. Vào mùa đông, khi hệ thống sưởi làm mũi họng của con bị khô và dễ nhiễm trùng, hãy cho bé vào nhà tắm, mở nước nóng và cho bé hít thở hơi nước trong khoảng 10 phút. Bạn cũng có thể máy phun hơi nước trong phòng ngủ của con vào ban đêm, nhưng nhớ giữ máy sạch sẽ và không bị ẩm mốc.
- Hãy chủ động! Đưa con đi bác sĩ để kiểm tra thường xuyên. Bác sĩ sẽ cho con bạn tiêm hoặc uống thuốc chủng ngừa. Tiêm hoặc uống vắcxin đúng hạn là cách dễ nhất để bảo vệ sức khoẻ của bé.
Chuyện ăn: Con tôi ăn có đủ không?
Trong những tuần đầu tiên, rất khó để biết con bạn có uống đủ sữa hay không, cho nên hãy khám bác sĩ thường xuyên để theo dõi cân nặng của bé.





Chuyện ăn, ngủ và bệnh của trẻ con (P.2), 0-1 tuổi, Làm mẹ, be bi om, tre bi om, giup be ngu ngon, de tre ngu ngon, giac ngu cua be, con ngu ngon, lam me, nuoi con khoe
Hãy tin vào cảm giác của mình để biết bé đã bú đủ hay chưa? - Ảnh: Gettyimages

- Bé bú sữa mẹ: Trong tháng đầu tiên, một em bé bú mẹ đủ dinh dưỡng sẽ làm bẩn tã từ 6 đến 8 lần mỗi ngày, trong đó có 3, 4 tã có phân. Nếu bạn cảm thấy con bú hăng hái, nghe tiếng bé nuốt, cảm thấy sữa của bạn dần cạn (có khi đi kèm với cảm giác nhoi nhói) và nhìn thấy bé thiếp ngủ trong no nê, thì bé nhiều khả năng có đủ dinh dưỡng. Tuy trẻ con thường sút cân một ít sau khi sinh ra, thông thường việc tăng cân là bằng chứng tốt nhất cho thấy bé ăn đầy đủ. Những bé đủ dinh dưỡng thường tăng  từ 120 đến 150gr mỗi tuần trong vài tuần đầu tiên và trung bình từ 0,5 đến 1kg mỗi tháng trong vòng 6 tháng đầu.
- Bé bú bình: Bạn sẽ dễ biết bé bú bình (dù cho trong đó là sữa mẹ hay sữa công thức) có bú đủ hay không. Rất nhiều trẻ sơ sinh trong tuần đầu tiên chỉ tiếp nhận từ 30 đến 60gr sữa mỗi lần bú. Khi được 1 tháng tuổi, đa số trẻ uống đến 90 đến 120gr mỗi bữa. Cũng tuỳ thuộc vào thể trạng và độ tuổi, nhưng bình quân mỗi ngày một em bé bú bình sẽ tiêu thụ từ 120 đến 150gr sữa mẹ hay sữa bình tỉ lệ với số kg cân nặng. Vì vậy, nếu con của bạn nặng 5 kg, bé sẽ uống từ 600 đến 750gr sữa mỗi ngày.
Hãy để ý dịch vụ trông trẻ! Nếu con bạn có người trông hay đi nhà giữ trẻ, hãy đảm bảo đó là một môi trường khoẻ mạnh. Hãy tìm hiểu xem dịch vụ giữ trẻ có nhận giữ trẻ bị cảm hay mang bệnh truyền nhiễm có khả năng lây cho con bạn hay không. Cũng nên quan sát xem những người giữ trẻ có rửa tay sau khi thay tã, tách riêng khu vực cho ăn và khu vực thay tã, tiệt trùng đồ chơi khi cần thiết và hạn chế dùng chung chai sữa, núm vú và những vật dụng cá nhân khác không.

Mọi thông thi về chăm sóc bé biếng ăn các mẹ có thể tham khảo ở web www.biengan.orgwww.bekhoebengoan.com.vn để biết thêm thông tin hoặc gọi về số 0904 855 135 , 043 661 7869 để gặp trực tiếp chuyên gia tư vấn.